Xeografia

Dimensións/Zonificación

Tabla I. Superficies e porcentaxes da zonificación

ZonificaciónSup. (ha)%
Zonas Núcleo35.505,19,8
Zonas Tampón79.934,522,0
Zona transición248229,368,2
TOTAL363.668,9100.0

As zonas núcleo comprenden as áreas de maior valor ecolóxico nas cales o obxectivo ou función principal é a conservación das paisaxes, ecosistemas máis representativos e as especies que estes conteñen. No ámbito normativo a desenvolver para a xestión do territorio proposto como Reserva da Biosfera, excluirase o solo clasificado como urbano, urbanizable ou de núcleo rural polo plan urbanístico municipal. Estas zonas núcleo supoñen case o 10% (35.505 ten) da superficie proposta como Reserva da Biosfera. Están consagradas á conservación a longo prazo e nelas permítense as actividades non lesivas co medio, os aproveitamentos e as actividades gandeiras tradicionais. É aquí onde se cumpre polo tanto o primeiro dos tres obxectivos das Reservas da Biosfera. Nelas buscouse ter unha mostra o suficientemente representativa destas paisaxes, ecosistemas e especies. Esta mostra agrúpase nas seguintes unidades: as paisaxes da auga e as paisaxes de montaña do Xistral.

  • As paisaxes da auga comprenden as canles e afluentes principais do río Miño, os bosques aluviais asociados a eles e diversos medios lacunares. Ocupa unha superficie de 14440 ten (o 41% das zonas núcleo). Gran parte desta zona, un 30%, encóntrase actualmente protexida mediante a súa declaración como o Lugar de Interese Comunitario coñecido como Parga - Ladra - Támoga.
  • A outra zona núcleo, as paisaxes de montaña do Xistral, comprende a serra do seu mesmo nome. Abrangue unha superficie de 21064 ten (59% da zona núcleo). Os seus hábitats máis característicos son as turbeiras altas e de cobertor acompañadas por breixeiras húmidas, tamén se inclúen plantacións forestais, de piñeiro na súa maioría, que albergan localizacións con turbeiras e especies de interese. Esta zona tamén se declarou recentemente Lugar de Interese Comunitario, chamado serra do Xistral, que representa o 100% desta zona núcleo.

As zonas tampón na súa maior parte rodean as zonas núcleo servindo de amortecemento fronte aos posibles impactos orixinados nas zonas con maior número de actividades económicas; deste xeito, axudan a protexer esas zonas máis valiosas. Ocupan case as 80000 ha, un 22% da superficie da Reserva. No ámbito normativo a desenvolver para a xestión do territorio proposto como Reserva da Biosfera, excluirase o solo clasificado como urbano, urbanizable ou de núcleo rural polo plan urbanístico municipal. As actividades que nestas zonas se desenvolvan estarán suxeitas á Avaliación de Impacto Ambiental ou Avaliación de Efectos Ambientais regulados pola lexislación nacional e autonómica. Estas zonas pódense agrupar en catro unidades: a unidade contigua ás paisaxes da auga, a contigua ás paisaxes de montaña do Xistral e as estribacións montañosas.

  • A zona tampón das paisaxes da auga abrangue unha franxa de 300 m de ancho en ambas as dúas marxes rodeando as canles de auga das zonas núcleo. Esta delimitación adoptarase en lugares puntuais de acordo coa presenza de hábitats de interese comunitario. Nesta zona promoverase unha xestión acorde cos obxectivos de conservación da zona núcleo adxacente, particularmente coas actividades implicadas directa ou indirectamente nos cursos de auga: actividades agrogandeiras, xestión de bosques aluviais, restauración de áreas degradadas, etc.
  • A zona tampón das paisaxes de montaña do Xistral ten, de xeito semellante á anterior, a función de amortecemento dos posibles impactos producidos na zona de transición en relación á zona núcleo. Neste caso rodea en parte á serra do Xistral e nela propóñense formas de manexo compatibles coas paisaxes, ecosistemas e as especies a protexer así como a restauración e cambio de uso daqueles incompatibles coas funcións das Reservas da Biosfera.
  • A zona tampón das estribacións montañosas situadas a máis de 600 m de altitude comprende os rebordos montañosos que forman na súa case totalidade a conca alta do río Miño. Coa súa declaración como zona tampón protexeranse as cabeceiras dos regueiros que dan orixe á multitude de ríos e regatos que drenan este territorio.

A zona de transición é a de maior extensión, máis de 240000 ha (o 68% da superficie total). Alberga a gran maioría dos núcleos de poboación e a maior parte das actividades produtivas desenvolvidas. No ámbito normativo a desenvolver para a xestión do territorio proposto como Reserva da Biosfera, excluirase o solo clasificado como urbano, urbanizable ou de núcleo rural polo plan urbanístico municipal. Nela contabilízase unha poboación de case 160.000 habitantes. Nesta zona proponse o Plan de Desenvolvemento Sostible, función clave na declaración das Reservas da Biosfera, onde se formulan solucións innovadoras para a compatibilidade de desenvolvemento económico e medio. Estas solucións mostrarán distintas formas ordenación de usos da terra, que permitan a concordancia do desenvolvemento económico coa protección da diversidade biolóxica e cultural.

Nesta área preséntase a tarefa de efectuar unha ordenación dos usos do solo, que permitan chegar a un consenso, mediante a implicación das comunidades locais e o amplo abano de axentes socioeconómicos que actúan nestas zonas.

A zona de transición posúe ademais unha gran significación económica e social para o desenvolvemento das áreas circundantes, xa que se pretende que os logros obtidos poidan ser transferibles a outros territorios. Nela cumprirase pois o obxectivo de desenvolvemento sostible.